حسین واثقی (۱۳۱۴ - ۱۳۸۶) آهنگ‌‌ساز و سازندهٔ موسیقی متن فیلم ایرانی.
حسین واثقی در حالی که تحصیلات آکادمیک در زمینهٔ موسیقی نداشت و تا ششم ابتدایی و یا حداکثر دیپلم متوسطه درس نخوانده بود به عنوان پدیده‌یی در موسیقی و سینمای ایران مطرح شد. «پرکارترین آهنگ‌ساز تاریخ سینمای ایران با بیش از ۱۸۰ فیلم در کارنامه به عنوان آهنگ‌ساز ترانه‌ و سازنده موسیقی متن، در حالی که یک نت روی خط حامل ننوشت، هیچ سازی را به صدا درنیاورد و هرگز در محافل رسمی موسیقی به رسمیت شناخته نشد.»

 

 زندگی

حسین واثقی در ۱۳۱۴ در تبریز به دنیا آمد. «درباره تحصیلاتش دو گمانه وجود دارد. برخی او را صاحب مدرک دیپلم و برخی او را دارای مدرک ششم ابتدائی نظام قدیم می‌دانند.»در جوانی به ساعت‌سازی روی آورد و وقتی ۱۹ سال‌اش بود در ۱۳۳۰ به هم‌راه خانواده به تهران آمد. در تهران هم به ساعت‌سازی ادامه داد. دو سال بعد در ۱۳۳۲ به رادیو رفت و به عنوان خواندهٔ کر مشغول کار شد. در رادیو واثقی با کمک برادرش اسماعیل واثقی، که تحصیل کردهٔ موسیقی بود و ویولون می‌نواخت، به ساخت موسیقی روی آورد و برای خواننده‌های بسیار آهنگ ساخت(از جمله  تنظیم آهنگهای شیدا برای سیما مافی ها).

 

 ورود به سینما

در سال ۱۳۳۹ حسین امیرفضلی تهیه‌کننده و کارگردان فیلم هالو از او برای ساخت بعضی از تصنیف‌های این فیلم دعوت کرد. اما این فیلم که حتا نام واثقی در تیتراژ آن نیامده است نتوانست برای او شهرت و کار به هم‌راه بیاورد. ده سال بعد در ۱۳۴۹ سرهنگ محمد شب‌پره برای ساختن تصنیف‌های بابا کرم از واثقی دعوت به کار کرد. در این فیلم ترانه‌های فرنگی کار گروه بلک کتز، به مدیریت شهبال شب‌پره است و ترانه‌های فارسی را واثقی ساخته است. این فیلم راه واثقی را به استودیوهای فیلم‌سازی باز کرد و از آن پس به عنوان سازندهٔ تصنیف وارد سینما شد. در همان سال با ساختن موسیقی متن برای فیلم کوچه مردها در استودیو عصرطلایی به کارگردانی سعید مطلبی و با بازی فردین و ایرج قادری به عنوان سازندهٔ موسیقی متن فیلم هم شناخته شد.

 پس از انقلاب

وقتی رژیم سیاسی ایران پس از انقلاب تغییر کرد سینما نیز مانند سایر نهادها دچار تغییرات اساسی شد. در این هنگام واثقی ۴۳ سال داشت و در اوج فعالیت بود اما تغییرات پیش آمده موجب حذف او از سینما و موسیقی شد. او چند سال بعد در سال ۱۳۶۳ به همراه خانواده به اتریش سفر کرد و سپس به آمریکا مهاجرت کرد اما در آن‌جا نیز نتوانست دوام بیاورد و دوباره به ایران بازگشت و سرانجام پس از حدود ۱۶ سال وقفهٔ کاری در سال ۱۳۷۳ با ساخت موسیقی برای فیلم‌های سینمایی حامی (قدرت‌الله صلح‌میرزائی) مرضیه (اسفندیار شهیدی) و حالا چه شود (محمد جعفری) و یک مجموعه تلویزیونی قصد ورود مجدد به ساخت موسیقی فیلم داشت اما نتوانست به کار خود ادامه دهد و برای همیشه ساخت موسیقی را کنار گذاشت.

 

 سرانجام

پس از آن که امکان ساخت موسیقی دیگر برای‌اش فراهم نشد چند بار به آمریکا سفر کرد. او بیماری دیابت داشت و بیماری‌اش روزبه‌روز وخیم‌تر می‌شد. بستگان‌اش در آمریکا زندگی می‌کردنند و او به خانهٔ سالمندان سپرده شد. او که به دلیل ابتلا به بیماری قند و قانقاریا پای خود را از دست داده بودپس از سالها آمده بود که بماند.آمده بود تا دوباره خاطره ساز مردمانش شود.آمده بود تا گمشده اش را بیابد.گمان می کرد در سرزمینش غریب و غریبه نخواهد بود.آنگونه که سالها در غربت سر کرده بود.افسوس که کسی آمدنش را جشن نگرفت.کسی دستش را نگرفت.کسی هم پایش نشد.هرچند که دیگر پایی نداشت.مگر می شود دو هزار آهنگ برای لحظه لحظه ی سرزمینت ساخته باشی و کسی تو را نشناسد.با مهربانی در آغوشت نگیرند.حسین واثقی ناباورانه کوچی روز پانزدهم بهمن ۱۳۸۶ درگذشت و خاک‌سپاری و ترحیم او در سکوت برگزار شد.

 روش کار

او که تحصیلات آکادمیک نداشت و نوازدگی نیز نمی‌دانست با دهان ملودی مورد نظرش را برای برادرش اسماعیل واثقی، که تحصیل کردهٔ موسیقی بود و ویولون می‌نواخت، اجرا می‌کرد و بعد اسماعیل آن را با ویولون برای سایرنوازندگان می‌نواخت و بعد حسین با تغییراتی در آن به آهنگ مورد نظرش می‌رسید.

 

 بازیگری

• ۱۳۵۳ -استاکریم نوکرتیم

آهنگساز

تعدادی از ترانه های که زنده یاد حسین واثقی برای آنها آهنگ ساخته

شاعر	آهنگساز	خواننده	نام ترانه
پرویز وکیلی	حسین واثقی	گوگوش، عارف	آفتابی میشه ، مهتابی میشه
مسعود هوشمند	حسین واثقی	مهستی	اشکی برام نمونده
مسعود هوشمند	حسین واثقی	فیروزه	جشن تولد
مسعود هوشمند	حسین واثقی	فیروزه	عشق لاتی
مسعود هوشمند	حسین واثقی	عهدیه	کاسه کوزه ها
رضاشمسا	حسین واثقی	بتی	میخوای برات ناز کنم
رضاشمسا	حسین واثقی	بتی	دنیای خدا چقدر بزرگه
محمد علی شیرازی	حسین واثقی	پوران	ای خدای مهربان
محمد علی شیرازی	حسین واثقی	پوران	یه گل داشتم
مسعود هوشمند	حسین واثقی	داریوش اقبالی	خار
پرویز وکیلی	حسین واثقی	گوگوش	بگو بگو چرا تنهام گذاشتی
پرویز وکیلی	حسین واثقی	گوگوش	از همه رنگ
پرویز افشار پور	حسین واثقی	گوگوش	گوش شیطون کر
رضاشمسا	حسین واثقی	بهاره	برکه
رضاشمسا	حسین واثقی	بهاره	منو برمیگردونی
رضاشمسا	حسین واثقی	بهاره	ندیدم
مسعود امینی	حسین واثقی	ستار	جنوبی
مسعود هوشمند	حسین واثقی	سهیل	صبح خاکستر
رضاشمسا	حسین واثقی	فیروزه	بهار
مسعود هوشمند	حسین واثقی	مهستی	اشکی برام نمونده
مسعود هوشمند	حسین واثقی	فیروزه	جشن تولد
مسعود هوشمند	حسین واثقی	فیروزه	عشق لاتی

 موسیقی فیلم

حالا چه شود!. ۱۳۷۳	حامی. ۱۳۷۳	حسرت دیدار. ۱۳۷۳	سربلند. ۱۳۷۳	مرضیه. ۱۳۷۳	جانبازان. ۱۳۶۱	حق و ناحق. ۱۳۵۷	پرستوهای عاشق. ۱۳۵۶	پشت و خنجر. ۱۳۵۶	تازه عروس. ۱۳۵۶
جانی و تپل. ۱۳۵۶	حکم تیر. ۱۳۵۶	خاتون. ۱۳۵۶	خان نایب. ۱۳۵۶	دو کله شق. ۱۳۵۶	زن. ۱۳۵۶	سه ماه تعطیلی. ۱۳۵۶	صبح خاکستر. ۱۳۵۶	مرد خدا. ۱۳۵۶	پیش کسوت. ۱۳۵۵
جاهل و رقاصه. ۱۳۵۵	جدال. ۱۳۵۵	راز. ۱۳۵۵	ستیز. ۱۳۵۵	شهر شراب. ۱۳۵۵	شیر خفته. ۱۳۵۵	قادر. ۱۳۵۵	کلک نزن خوشگله. ۱۳۵۵	مردی در آتش. ۱۳۵۵	ولی نعمت. ۱۳۵۵
انگشت نما. ۱۳۵۴	تعصب. ۱۳۵۴	تیرانداز. ۱۳۵۴	چشم انتظار. ۱۳۵۴	رفیق. ۱۳۵۴	کمین. ۱۳۵۴	مشکی. ۱۳۵۴	هدف. ۱۳۵۴	هم قسم. ۱۳۵۴	همت. ۱۳۵۴
آب توبه. ۱۳۵۳	الکی خوش. ۱۳۵۳	تهمت. ۱۳۵۳	خشم و خون. ۱۳۵۳	سلام بر عشق. ۱۳۵۳	کوثر. ۱۳۵۳	ماجراجویان خشن. ۱۳۵۳	مرد شب. ۱۳۵۳	مرگ در باران. ۱۳۵۳	مسافر. ۱۳۵۳
مهدی فرنگی. ۱۳۵۳	ناجورها. ۱۳۵۳	بندری. ۱۳۵۲	بوسه بر لب‌های خونین. ۱۳۵۲	بی حجاب. ۱۳۵۲	بی‌قرار. ۱۳۵۲	بیگانه. ۱۳۵۲	پاپوش. ۱۳۵۲	پسرخوانده. ۱۳۵۲	جنوبی. ۱۳۵۲
حریص. ۱۳۵۲	سر طلایی. ۱۳۵۲	طاهر. ۱۳۵۲	عروس و مادر شوهر. ۱۳۵۲	غریب. ۱۳۵۲	کج کلاخان. ۱۳۵۲	مترس. ۱۳۵۲	محبوب بچه‌ها. ۱۳۵۲	مردها و نامردها. ۱۳۵۲	مصطفی لره. ۱۳۵۲
معشوقه. ۱۳۵۲	مکافات. ۱۳۵۲	نعمت نفتی. ۱۳۵۲	اتل متل توتوله. ۱۳۵۱	توبه. ۱۳۵۱	خانواده سرکار غضنفر. ۱۳۵۱	ساحره. ۱۳۵۱	ساعت فاجعه. ۱۳۵۱	عاصی. ۱۳۵۱	عطش. ۱۳۵۱
علی سورچی. ۱۳۵۱	فتنه چکمه پوش. ۱۳۵۱	قایقرانان. ۱۳۵۱	کافر. ۱۳۵۱	مرد. ۱۳۵۱	میخک سفید. ۱۳۵۱	نانجیب. ۱۳۵۱	همیشه قهرمان. ۱۳۵۱	یک میلیونر و دو مفلس. ۱۳۵۱	حیدر. ۱۳۵۰
زیر بازارچه. ۱۳۵۰	میعادگاه خشم. ۱۳۵۰	نقره داغ. ۱۳۵۰	یک چمدان سکس. ۱۳۵۰	کوچه مردها. ۱۳۴۹

 

 تنظیم موسیقی

• ۱۳۵۶ - خاتون
• ۱۳۵۳ - دکتر و رقاصه
• ۱۳۵۲ - بوسه بر لب‌های خونین

 

 انتخاب موسیقی

• ۱۳۵۵ - غیرت

منابع:

حسین واثقی (۱۳۱۴-۱۳۸۶)، پایان پدیدهٔ بی‌بدیل در سکوت». ماهنامه فیلم. فروردین ۸۷، بیست و ششم ۳۷۶،۷۴. 

عکس‌هایی از حسین واثقی در وب‌لاگ تانگو در توفان.

ویکی پدیا