لابد این جمله را بسیار شنیده اید: “جانی دالر از کجا فهمید؟”. اینرا در زمانی بکار میبریم که موضوعی مخفی بطرز ماهرانه ای کشف شده باشد. من میدانستم که این عبارت تکیه کلام مجری یک نمایشنامه بسیار معروف رادیویی پلیسی جنایی بوده که سالها پخش میشده و بسیار محبوب بوده است. در انتهای نمایش راز قتل توسط کارآگاه جانی دالر کشف و قاتل دستگیر میشد. ولی نحوه کشف ماجرا به مسابقه گذاشته میشد و به برندگان جایزه داده میشده است. تکیه کلامهای کاآگاه جانی دالر و راوی داستان در بین مردم رواج پیدا کرده و جزئی از زبان مردم شده است.

اما اخیرا دانستم که این برنامه در اصل یک نمایش رادیویی بسیار معروف بنام “Yours Tuly Johnny Dollar” (اردتمند جانی دالر)بوده و سالهای طولانی (بین سالهای 1949 تا 1962) در امریکا پخش میشده و در طول این 12 سال 811 قسمت اجرا شده است.

داستان مربوط به یک کارآگاه شرکت بیمه بوده که قاتل واقعی را در یک جنایت کشف میکرد و همواره در انتهای گزارش خود اضافه میکرد: اردتمند جانی دالر.

موسیقی متن و آغاز “جانی دالر” ساخته آهنگساز فنلاندی به‌نام ژان سیبلیوس بود که بسیار زیبا و مشهور بوده استد.

در نسخه ایرانی چهارشنبه شب ها ساعت هشت، بعد از پخش صدای نفس نفس ودویدن وشلیک یک گلوله وصدایی که می گفت: آه سوختم وزنگ تلفن، “حیدرصارمی” بود که می گفت “ارادتمند جانی دالر”. با کمک دستیارش  سرگروهبان والش دزدان و جانیان و تبهکاران را با زیرکی به دام می انداخت. گوینده درپایان می پرسید: “شنوندگان عزیز به ما بگوئید جانی دالرازکجافهمید قاتل کیست؟ وجایزه بگیرید” . نقش دستیار ایشان را نیز زنده یاد حمیدعاملی بازی میکرد